Februari 2007 Maakt de visotter nog een kans in de natte as bij Reeuwijk?

Visotters in Nederland in het wild zien kun je niet meer.  De soort is sinds 1988 uit Nederland verdwenen. Het laatste exemplaar werd in dat jaar op 17 september door een auto doodgereden ergens in Friesland. Wel zwemmen er in Nederland verschillende jonge visotters rond vanuit in 2002 en 2004 geherintroduceerde exemplaren. In Overijsselse natuurgebieden.
Als je in Nederland ooit een visotter in het wild hebt gezien mag je je rekenen tot de categorie geluksvogels. Daar mag ik me zelf ook toe rekenen. Zelfs met waarnemingen van verschillende exemplaren. 
Mijn eerste waarneming van een volwassen visotter was  op de plas Kalverbroek op de Reeuwijkse Plassen. In een hoek van deze plas,  waar in die tijd verhoudingsgewijze maar weinig mensen kwamen. De waarneming werd gedaan in het midden van de zestiger jaren van de 20e eeuw in het najaar. De visotter bevond zich op een houten aanlegsteiger, schrok van mijn verschijning en dook het water van de plas in. Dat was voor mij de eerste en tegelijkertijd de enige zekere waarneming van visotters in het Reeuwijkse Plassengebied. Ongeveer in dezelfde tijd hebben een vriend en ik mogelijkerwijze tijdens het vissen een visotter gezien. Eveneens bij de Plas kalverbroek. Muskusratten kwamen in die tijd nog nauwelijks voor, dus een vergissing met die soort leek uitgesloten. Het beest wat we zagen was duidelijk otterachtig. 
Een andere melding van visotters is er van rond 1962. Een artikel in de krant, dat een visotter met twee jongen door een visser gevangen (doodgeslagen) zou zijn in een veenputtencomplex langs de Enkele Wiericke. 



De Eilandspolder bij Grootschermer met De Knie, 
een natuurlijk meer.

In 1971/72  mocht ik het plezier beleven  in Noord-Holland in de Eilandspolder bij het dorpje Grootschermer diverse keren visotters te zien. 

In die tijd kwam er nog een klein aantal visotters voor in Noord-Holland. Ook een paartje visotters in de Knie, een meer vlak bij het dorp Groot Schermer in de polder Menningweer.  

De visotters hadden hun nest  onder een grote braamstruik. Op afstand kon je met de verrekijker de opening van het nest  zien. Meerdere keren heb ik het paartje, dat daar al jaren verbleef voor het nest in het water gezien met elkaar spelend.  

De visotter werd vroeger voor zijn pels bejaagd en soms ook uit zijn territorium verjaagd door vissers die hem als concurrent zagen. Desondanks bleef de otterpopulatie vrijwel op gelijk niveau. In de late jaren '50 kwam daar plotseling verandering in toen ook het leefgebied van de otter door met pesticiden vervuild water ernstig bedreigd werd. Toxische stoffen verzamelden zich in de zoetwatervissen, die op hun beurt de otters weer vergiftigden. Hoewel de visotter al gedurende vele jaren wettelijk beschermd wordt, heeft hun bestand zich niet kunnen herstellen.  Het oprukkende verkeer vormt ook een ernstige bedreiging voor de otter populatie. 


    
Visotters gefotografeerd in het Ecodrome te Zwolle in 2003

In diverse beleidstukken van de Overheid over nieuwe natuur wordt de visotter genoemd als belangrijke doelsoort om weer terug te komen binnen het natuurlijke systeem van Nederland. Maar de visotter stelt een aantal belangrijke eisen aan zijn omgeving. In het kort komt dit op het volgende neer: er moet voldoende en schoon water aanwezig zijn, voldoende voedsel en voldoende rust en mogelijkheden waar de otter zich schuil kan houden om de jongen verzorgen. En nog een belangrijke voorwaarde, de visotter moet in staat zijn om zich  onbelemmerd over grote afstanden te kunnen verplaatsen. Wegen en steile oeverranden  mogen niet aanwezig zijn.


         
Op 17e eeuwse wandtegels staan visotters ook afgebeeld  

Hebben we dat nog in het Groene Hart van West-Nederland? Nauwelijks. Maar wellicht zijn er op termijn toch nog (kleine) kansen. Een mogelijke locatie zou de toekomstige natte as langs de Enkele Wiericke kunnen worden. Tussen de Oude Rijn en de Hollandsche IJssel staat een robuuste ecologische verbindingszone gepland als onderdeel van de natte as die uiteindelijk moet gaan lopen vanaf het IJsselmeer naar de Biesbosch. Bedoeld om betere verbindingen te krijgen voor planten en dieren. Het betekent dan wel,  dat voor de visotter nog  flink wat ruimtelijke aanpassingen zullen moeten komen om aan de eisen te voldoen van een goede leefomgeving. De conceptplannen, die er op dit moment voor de verwerving en inrichting van de natte as langs de Enkele Wiericke  liggen, bieden nauwelijks kansen om als goed leefgebied voor visotters te gaan functioneren. 

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen