tegels-vissers

Vissers op tegels

Nogal wat voorstellingen op wandtegels uit voorgaande eeuwen hebben betrekking op vissende mensen. Dat is op zich niet zo vreemd. Het vissen met een hengel dan wel met fuiken was in de 17e en 18e eeuw vooral bedoeld voor de voedselproductie. De tegenwoordige sportvisser laat al zijn gevangen vis weer netjes vrij, maar in vroegere tijden vormde gevangen vis een belangrijk onderdeel van de dagelijkse maaltijd. Dus vissoorten als baars, voorn, zeelt en brasem en paling, die je met de hengel kon vangen vormden gewoon een belangrijk onderdeel van het hoofdvoedsel uit die tijd.

Tegel met twee vissende mannen in een bootje. Op de kadepier staan twee mannen aandachtig te kijken of het lukt met de vangst.
Cirkeltegel uit het midden van de 19e eeuw met als hoekvulling ossenkopjes.

Twee vissende mannen in een roeiboot.
Datering: 18e eeuw

Tegel van een vader met zoon die op visvangst zijn geweest. De vader lijkt op een chinees en draagt een bak waar de vissen in zitten die zijn gevangen. De zoon draagt een schepnet. Datering: ca. 1700

Tegel met een vissende amor
Datering: 2e helft 17e eeuw

Vissende amor zittend in een bootje.
Datering: 2e helft 17e eeuw

Twee tegels van een man met een zgn. totebel. Linker tegel ca. 1650. Rechtertegel ca. 1700.

Een totebel is een soort van kruisnet dat men een tijdje in het water laat zakken in de hoop dat er vissen boven komen zwemmen. Het net wordt vervolgens heel snel opgehaald. Van de vissen die er boven het net komen zwemmen kan een deel niet ontsnappen en deze zitten gevangen onder in het net. Ik kan me nog goed herinneren dat een broodvisser uit mijn geboorteplaats Haastrecht een totebel gebruikte om er snoekvisjes mee te vangen. Die visjes werden dan weer aan sportvissers verkocht. Het net wat op de tegel staat afgebeeld is betrekkelijk klein. Er werden ook veel grotere netten gebruikt. Soms viste men met een totebel vanuit een bootje en liet men het net via een lier zakken. Na een aantal minuten werd het dan weer omhoog getakeld.

Visser met hengel in een bootje. Naast hem een pot waar de gevangen vis in kan worden gedaan.
Datering: eind 18e/begin 19e eeuw

Visser zittend een dobber uitwerpend. Datering: midden 17e eeuw

Een 3-tal tegels met schepen waarop afgebeeld de haringvangst. De twee linkertegels dateren uit de 17e eeuw. De rechtertegel dateert uit de 18e eeuw.

Een haringbuis vist met een vleet. De vleet is een staand vistuig met een aantal aan elkaar vastzittende afzonderlijke grote netten van wel 15 meter hoog en 30 meter breed. De vleet kan wel 4 kilometer lang zijn. De netten zitten aan een lijn de zgn reep die drijvende wordt gehouden door tonnen. Op de tegels wordt een net aan boord gehaald door een poort (nettenpoort) in de zijkant van het schip.

Roemer Visscher schrijft in zijn bundel Sinnepoppen ( Amsterdam 1614) "De kost moet voor de baet uyt", waarmee hij bedoelt dat je eerst moet investeren voor je winst maakt en dat die winst bij de haringvissers vaak sober is, maar men blijft op God vertrouwen. Een tegel met zo'n voorstelling ging er bij de calvinistische Hollanders wel in.

Prent van Roemer Visscher uit 1614