De bestrijding van muskusratten in Nederland w.o. ook het Groene Hart is sinds een 20-tal jaren een nieuw beroep geworden. Dagelijks is er een heel legertje mannen op pad om muskusratten te vangen. 

Jaarlijks worden er in Nederland honderdduizenden muskusratten gevangen, maar de soort lijkt er niet erg onder te lijden. Ook rond de Reeuwijkse Plassen komen muskusratten algemeen voor. Ze ondermijnen slootkanten en dijken met hun gegraaf. Honderden muskusrattenvangers zijn door heel Nederland dagelijks bezig in het veld met het uitzetten van klemmen en vangkooien, succesvol dat zeker. Maar de aangroei van muskusratten gaat razend snel en de vraag is dan ook of we ooit zullen bereiken dat er geen muskusratten meer in de polders zullen voorkomen. 

Allemaal ontstaan door het uitzetten van een paar muskusratten door een Tjechische graaf rond 1900. Deze graaf  nam van een jachtreis door Alaska een paar van deze pelsdiertjes mee naar huis. Hij zette ze uit in een visvijver op zijn buitenverblijf in Bohemen. Met als gevolg de huidige plaag  in heel West-Europa.

Laat 19e eeuwse tegel met een rattenvanger. 
De rattenvanger van Hamelen? Of gewoon 
een professionele rattenvanger? De voorstelling 
is afgeleid van een 17e eeuwse tegel met de 
afbeelding van een rattenvanger.

Muskusratten zijn vegetariërs. Hun voedsel bestaat vnl. uit planten waaronder dus ook de bladeren van de gele plomp. Ze gaan nogal 
slordig om bij het verzamelen van voedsel. Op de foto een baan van bladeren veroorzaakt door de vraat van muskusratten. Hiermee 
verraden de dieren zich met hun aanwezigheid, een goede indicatie voor de professionele muskusrattenvangers om te weten dat ze 
hier aanwezig moeten zijn.

Deze muskusrat was een sluisje bij de Breevaart in Gouda 
ingezwommen en moest dus om zijn zwerftocht te kunnen 
voortzetten het juiste moment afwachten dat de sluis 
geschut zou worden.

In de tussentijd toch maar wat eten gezocht.

In deze oever zit een compleet gangenstelsel gemaakt 
door muskusratten. Een muskusrattenvanger heeft  klemmen 
gezet met een vlaggetje erbij zodat ze precies weten bij 
welke ingang een klem is geplaatst

Muskusratten maken tegen de winter zgn winternesten. 
In moerasgebieden doen ze dat door grote hoeveelheden 
moerasvegetatie te verzamelen en te deponeren op een 
vaste plek. In het middelste van de hoop bevindt zich 
dan het nest.

      
Muskusrat zwemmend. Vooral tegen de avond worden de meeste actief. Sommige exemplaren zijn ook overdag te zien zijn en soms 
trekken ze zich betrekkelijk weinig aan van de aanwezigheid van mensen. Soms zijn ze zo brutaal dat ze uit het water komen en zich 
in groentetuinen te goed doen aan groente die er gekweekt wordt.

        
Muskusrattenvanger aan het werk rijdend op een quad, in dienst van het Waterschap De Stichtse Rijnlanden. De 'buit' van deze dag 
bedroeg een 25-tal muskusratten. 

Afbeeldingen van muskusratten op 17e eeuwse tegels zijn niet bekend. Verklaarbaar omdat de soort pas aan het begin van de 20e eeuw in Nederland is ingevoerd. Anderzijds moet de soort al veel langer  bekend geweest zijn uit de Hollandse periode in Amerika. Wel staan op oude tegels afgebeeld (zwarte en bruine) ratten, muizen en katten,  welke naast zijn gezelligheid als huisdier een belangrijke functie had om huizen vrij te houden van ratten en muizen.

Hieronder een aantal tegels met voorstellingen ervan.

Ratten

Kwadraattegel met de voorstelling van een rat geschilderd in mangaan. Laatste kwart 16e eeuw/begin 17e eeuw.

Rat. 2e helft 17e eeuw

Rattenvanger. Laat 17e eeuw

Rat met lange staart. Ca. 1700

Rat bij voedsel. Friese productie van omstreeks 1850

Muizen

   
Cirkeltegel van ca. 1850 met een muis, bij voedselresten. Friesland

 Cirkeltegel van ca. 1850 met een muis. Friesland

Klein muisje op tegel. Ca. 1700

Katten/poezen

   

Kat met grote kop. Kater. 2e helft 17e eeuw 

Rennende kat. 2e helft 17e eeuw 

Poetsende kat. 1e helft 17e eeuw

   

Kat met muis in bek. Midden 17e eeuw  

Kat zittend. Ca 1700

Kat. 2e kwart 17e eeuw

  
Een valse (of krolse)  kat. 1e helft 17e eeuw

Kind met kat op schoot. Midden 17e eeuw 

Kat met muis in bek. 1e helft 17e eeuw

  
 
Zittende kat. 1e helft 17e eeuw

Kopjes gevende kat. Ca. 1700 

Kat in boom klimmend. 2e helft 17e eeuw

  
Zittende kat. Porceleyne Fles Delft. 20e eeuw

Zittende kat. Bijzondere hoekvulling in de vorm van een muuranker. Ca. 1900

Slapende kat. Ca. 1900

           
De kat als huisdier wordt vooral op tegeltableaus afgebeeld.
Een paar voorbeelden van afbeeldingen op 18e/19e eeuwse tegeltableaus.