5/7 en 29 december 2008    Kuifduikers en andere fuutachtigen 
op Plas Broekvelden in Reeuwijk

Het is 20 oktober 2008. We staan met zes vogelaars( Rien, Dorus, Pim, Thijs, Herman en Freek) langs de oever van de Plas Broekvelden te Reeuwijk. Op een afstand van een kleine 250 meter dobbert een eenzame fuutachtige. In winterkleed. Een kuifduiker of een geoorde fuut? Er wordt verschillend over gedacht. De een denkt dat het om een geoorde fuut gaat, terwijl een andere vogelaar voor 100% voor een kuifduiker gaat. Kuifduikers en geoorde futen zijn in winterkleed moeilijke "jongens", zeker als ze op wat grotere afstand worden waargenomen. De verschillen tussen geoorde fuut en kuifduiker in winterkleed zijn maar minimaal. Daarom was het een buitenkans dat twee kuifduikers op 5 en 7 december 2008 op betrekkelijk korte afstand op de plas Broekvelden konden worden waargenomen. Op 28/29 december bleek er zelfs nog een derde kuifduiker bij gekomen te zijn. Een uitgebreide serie foto's kon worden gemaakt, zelfs van het unieke moment dat de kuifduikers gingen baltsen.



Op een uiterst sombere 5 decemberdag toch een paar redelijk representatieve foto's kunnen maken van kuifduikers op Plas 
Broekvelden te Reeuwijk. Afstand ca. 60 meter. Links een volwassen exemplaar. Het rechter exemplaar is nog een 
beetje in overgangskleed.



Een 2e moment om de twee kuifduikers te fotograferen diende zich aan op 7 december 2008. Een dag vol zonneschijn, de kuifduikers 
waren nog aanwezig en werkten redelijk mee. Ze trokken zich weinig aan van mij en de vele honderden wandelaars die de 
Surfplas rondliepen.

Plas Broekvelden en Vettenbroek te Reeuwijk is in April 1970 onder water gezet. Na het vervenen in de 17e/18e eeuw voor turfwinning werd de polder drooggemalen en in gebruik genomen als grasland. De polder had na het vervenen echter een groot probleem. Door de enorme ondergrondse kwel moesten er vrijwel dagelijks grote hoeveelheden kwelwater weggemalen worden, om de polder enigszins droge voeten te laten houden. Het vrijwel dagelijks  wegmalen van al dat kwelwater was natuurlijk sterk kostenverhogend en toen men er aan het eind van de zestiger jaren van de vorige eeuw achter kwam dat er grote hoeveelheden zand gemakkelijk te winnen waren was de keuze niet zo moeilijk. Om het zand beter te kunnen winnen ging de polder weer onder water. Dit gebeurde begin April 1970. Vervolgens ging de zandwinning met een zuigboot van start voor de aanleg van de nieuwe wijk Bloemendaal in Gouda. 
Al bij al was die ontwikkeling zeer interessant  voor mij als enthousiaste vogelaar. Op alle plassen in het Reeuwijkse Plassengebied werd in die tijd nog behoorlijk intensief op watervogels (eenden) gejaagd. De Plas Broekvelden, in eigendom van de Gemeente Reeuwijk, werd niet uitgegeven voor de jacht. Dat hadden de vogels al heel snel door en de aantallen vogels die Broekvelden gingen gebruiken als rust- slaap- en foerageergebied stegen fors. Ook fuutachtigen gingen de Plas Broekvelden steeds meer aandoen. Geoorde futen, roodhalsfuten, dodaars, gewone futen en kuifduikers.



Hier heeft een kuifduiker een klein baarsje te pakken. Om de drie, vier duiken was het raak en kwam het fuutje boven met een visje. 
Allemaal baarsjes en opvallend ze waren allemaal van dezelfde grootte.

Maar ook kuifduikers kunnen zich wel eens vergissen. Hier kwam de vogel na zijn duik met een wilgenblad boven water. 
Qua vorm lijkt het wel op een visje. Nadat de kuifduiker zijn vergissing bemerkte liet hij het blaadje weer vallen.

Genoemde futen waren vooral de eerste jaren na onderwaterzetting van Plas Broekvelden goed vertegenwoordigd. In het voorjaar waren er regelmatig dag-aantallen van wel 4 tot 6 kuifduikers in zomerkleed aanwezig, daarnaast werden geoorde futen en kuifduikers  in zowel het voor- als najaar in behoorlijke aantallen waargenomen.  Verder was ook de dodaars een algemene wintergast. Er zijn jaren geweest, dat er wel 30-40 dodaarzen op een dag werden geteld. 

Maar die tijd lijkt achter ons te liggen. De laatste jaren zijn de winteraantallen van dodaars op een dag maximaal 8-12 stuks. Ook geoorde fuut, kuifduiker en roodhalsfuut worden de laatste jaren in de winterperiode steeds minder waargenomen. Kuifduikers worden de laatste jaren vrijwel alleen in het najaar en de winterperiode waargenomen. Met een uitzondering voor de geoorde fuut het afgelopen voorjaar. In mei waren er op een bepaald moment maar liefst negen geoorde futen in zomerkleed aanwezig. Een prachtig resultaat is geweest dat een geoorde fuut in het voorjaar van 2008 met succes heeft gebroed op Broekvelden. In de buurt van een kokmeeuwkolonie, broedend op geotubes. De geoorde fuut is gezien met  jongen hetgeen het broeden voor 100% zeker maakt.



Geoorde fuut in zomerkleed. Heeft in 2008 op Plas Broekvelden nabij de aanwezige kokmeeuwkolonie gebroed.



Nog een foto van een volwassen kuifduiker in winterkleed

Uniek moment: baltsende kuifduikers

Wat vrij uniek genoemd mag worden is dat de twee kuifduikers de specifieke futenbalts lieten zien. De twee fuutjes zwommen 
eerst een tijdje achter elkaar aan en begonnen plotsklaps te baltsen. Jammer genoeg gebeurde dit op tamelijk grote afstand 
maar de foto's geven toch een goed beeld. 
  

   
De balts van de gewone fuut in het Reeuwijkse Plassen is regelmatig te zien. Van kuifduikers blijft het een bijzonderheid. 
Het geeft aan dat de vogels gepaard zijn. Kuifduikers broeden overigens niet in Nederland.



Kuifduiker gefotografeerd een fractie van een seconde voordat de vogel ging duiken.



29 december 2008. Nog steeds verblijven er op Plas Broekvelden kuifduikers. Het zijn er inmiddels drie geworden. Hier een van 
de exemplaren. De wind op deze dag zorgde voor een stevige golfslag op de plas. 


Nog een foto op die dag van kuifduiker met een woelige golfslag.

Kuifduiker in een nogal mistig sfeertje  maar wel mooi dichtbij gefotografeerd op 31 december 2008. Afstand minder dan 10 meter. 



Hier twee exemplaren kuifduiker gefotografeerd op 29 december 2008.

Een absoluut uniek moment. Foto van 3 kuifduikers (in winterkleed)  in een beeld op de plas Broekvelden. Zo'n situatie zal zich 
niet meer zo snel herhalen.  

Wilt U ook foto's zien van een roodhalsfuut van het afgelopen voorjaar in Reeuwijk klik hier
Wilt U meer close up foto's zien van een dodaars klik hier

homepage

nieuwste vertellingen fotoboek landschappen zoeken foto's zoeken op trefwoorden auteur
natuur & landschap Reeuwijkse Plassen weidevogels cultuurhistorie jeugdverhalen