FOTOBOEK WANDTEGELS

DE EVENWICHTSKUNSTENAAR OP EEN SERIE ANTIEKE TEGELS

Op oude wandtegels en tegeltableaus komen soms voorstellingen voor zoals koorddansen. Tegels uit de 17e en 18e eeuw met kunstenmakers zijn niet als serie bekend. Wel is er een serie tegels uit de 19e eeuw bekend uit Utrecht van Ravesteyn/Westraven met voorstellingen van een evenwichtskunstenaar. 
Jan Pluis heeft er een uitvoerige publicatie over uitgebracht in het jaarblad Tegel 17/1989 van de Stichting Vrienden van het tegelmuseum It Noflik Sté. 

In dat artikel staan 30 voorstellingen vermeld in houtsnede met franse bijschriften. 

Een aantal afbeeldingen van de voorstellingen

De Gebr. Ravesteyn, Westraven te Utrecht zijn omstreeks 1880 deze serie handmatig op tegels gaan afbeelden. Voor het artikel in Tegel 17 zijn 70 bekende tegels uit die serie gedocumenteerd. Vrijwel alle tegels die tot op dat moment bekend waren hebben een anjer als hoekvulling. Verder waren nog maar drie tegels bekend uit de serie met andere hoekvullingen. Een tegel in paars met gesprenkelde hoeken, een tegel in blauw met als hoekmotief een franse lelie. Als laatste een tegel met als hoekmotief een spinnetje.

Evenwichtskunstenaar aan het "werk"

Een flink aantal van deze tegels uit deze serie werd recentelijk te koop aangeboden . Alle tegels met als hoekmotief een spinnetje. En dan begint het zoekwerk. Eerst vergelijken of alle voorstellingen gelijk zijn aan die van de 30 houtsneden. Dat bleek grotendeels het geval te zijn. Onderstaand zijn 19 tegels afgebeeld waarvan 16 stuks de afbeeldingen vrijwel gelijk zijn aan de voorstellingen op de houtsneden. 

afb. 5 klik op foto	afb.9	afb.11	afb.19
afb.23	afb.27	afb.35	afb.38
afb.41	afb.43	afb.44	afb.47
afb. 52	afb.55	afb. 24	afb. 22
nieuw 1	nieuw 2	nieuw3

Drie afbeeldingen echter zijn nogal afwijkend en ontbreken als voorstelling  op de houtsneden. Die staan hier vlak boven afgebeeld als nieuw 1 t/m 3. De voorstellingen van de drie tegels staan niet vermeld in de serie houtsneden van 30 stuks. 
-->    Tegel nieuw 1 wijkt af door de manier waarop de kunstenaar op een voet met omhoog staand been op een bal balanceert.
-->    Tegel nieuw 2 wijkt sterk af door twee kunstenaars die naar elkaar toe buigen op stoelen balancerend.
-->    Tegel nieuw 3 wijkt af door de viool spelende begeleider en de acrobaat die op een langwerpige vaas balanceert met twee stokjes in de hand. 

Opvallende afwijkingen van deze 3 tegels. Het zou kunnen betekenen dat de huidige bekende serie van 30 verschillende houtsnede voorstellingen  wellicht nog wat uitgebreider is geweest. Of  zou het zo kunnen zijn dat het aanpassen van de voorstelling misschien de vrijheid van de tegelschilder is geweest om via het schilderen zijn artistieke kwaliteiten te vergroten dan wel zijn talenten te laten zien?