aalscholver

aap

beer

Het leuke is als je over het Groene Hart schrijft, dat  er nog zoveel nieuwe dingen zijn te ontdekken. Zeker als dat ook nog een relatie heeft met natuur. Vanuit mijn interesse voor de Industriële Nijverheid van vroeger, met een accent op de Goudse pijpen- en aardewerkindustrie, werd mijn interesse gewekt door een artikel in het blad TEGEL van Jan Pluis. Daarin stond beschreven dat er tussen 1915 en 1983 in Alphen a/d Rijn een bedrijf was gevestigd, dat handgeschilderde wandtegels maakte. Met name de foto van een modellenblad met een aantal tegels van dieren trok mijn aandacht. De serie kwam mij bekend voor omdat ik ooit een fotoserie heb kunnen maken van precies dezelfde tegels die uit een overheidsgebouw waren verwijderd. Bijna alle dieren uit de serie, die vrijwel compleet is, zijn als foto afgebeeld.

bison

dromedaris

postduif

Ene Dirk ten Cate Brouwer richtte het Tegelhuis, zoals het bedrijf heette, op in het jaar 1915. In Alphen a/d Rijn. Het Tegelhuis was gevestigd aan de Wilhelminastraat, wat nu inmiddels Wilhelminalaan heet. De eerste jaren werd er vrijwel alleen in tegels van andere fabrieken gehandeld, vooral van de Harlingse tegelfabrikant Jan van Hulst. 
In 1920 werd er in Duitsland een fabriek gekocht, waar tegels (machinaal) onder meer voor het Tegelhuis werden geperst. Het bedrijf heette "Rheinische Wandplattenfebrik Dirk Brouwer", en was gevestigd te Bendorf bij Koblenz. In 1941 is het bedrijf weer verkocht.

Het Tegelhuis heeft flinke aantallen handbeschilderde tegeltableaux gemaakt, maar ook losse wandtegels met o.a. voorstellingen van ambachten, golfspelers, ruiters, schepen, landschappen, dieren en kinderspelen.Ten tijde dat er nog veel tegels met de hand geschilderd werden waren er vijf tegelschilders werkzaam binnen het bedrijf. Dirk ten Cate Brouwer overlijdt in 1962. De bouwonderneming De Gooijer uit Zeist neemt dan het bedrijf over dat wordt voortgezet op de Eikenlaan 229 in Alphen a/d Rijn als handelsonderneming. Maar tegels werden er toen nog nauwelijks geschilderd. In 1983 ging het bedrijf failliet.