Bodemvondsten van de Goudse pijpenmaker Jan Boot
18e eeuwse haarkrullers, pijpenkoppen en een pijpaarde beeldje 

Verschillende  Goudse pijpenmakers vervaardigden naast Goudse kleipijpen ook nog andere producten van pijpenklei. Bekend zijn de pijpaarde beeldjes  uit de 17e en 18e eeuw. Maar een ander product was de haarkruller van pijpenklei, waarvan in de loop der jaren verschillende exemplaren in de Goudse bodem zijn gevonden. De voorganger van de moderne haarkrullers van tegenwoordig. Zou daar het woord pijpenkrullen, wat je gebruikt voor iemand die van die mooie krullen heeft soms van afgeleid zijn? 
Op onderstaande foto een 4-tal complete haarkrullers en een 5-tal gebroken exemplaren die als verspreide vondsten in de loop der jaren zijn verzameld.


De haarkrullers zijn  door elkaar 6 cm lang en hebben een gemiddelde diameter van 0,7-0,8 mm in het middendeel en 10mm tot 12 mm aan de buitenkant. 

                                    
klik op foto   bijzonderevondsten1-haarkruller-gekr18-18eeeuw.jpg (37776 bytes)     bijzonderevondsten2-haarkruller-WA-18eeeuw.jpg (37483 bytes)

Twee haarkrullers zijn gemerkt met een hielmerkje van een Goudse pijpenmaker. Een exemplaar draagt het merk van Jan Boot, IB met een kroon erboven is afgebeeld op de linker foto. Jan Boot was een 18e eeuwse Goudse pijpenmaker die naast kleipijpen ook haarkrullers en pijpaarde beeldjes vervaardigde. Er zijn zelfs pijpaarde beeldjes als stortafval gevonden waar het monogram IB op staat. Een exemplaar daarvan is onderstaand afgebeeld met een paar foto's, waarop het monogram goed is te herkennen. Bekend van hem  zijn ook kleipijpen gemaakt  in de vorm van een kip en een andere kleipijp die de vorm heeft van een man die voor de helft uit een bierton steekt.  Kleipijpen met aan twee kanten een gezicht (van een man en vrouw, waarschijnlijk koninklijke figuren), bekend als januskop, zaten ook in zijn assortiment. Een pijpenkop waar het monogram IB op staat wordt hieronder afgebeeld.


    
18e eeuwse pijpenkop in de vorm van een gezicht. Met als hielmerk de gekroonde IB


   

18e eeuwse pijpenkop met een dubbelgezicht, ook wel Januskop genoemd. 
Deze kleipijpen zijn door Jan Boot  geproduceerd want er er zijn exemplaren bekend waar het monogram IB opstaat.
Hieronder wordt een fragment van een pijpenkop afgebeeld waar het monogram IB op afgebeeld staat.

Maar meerdere Goudse pijpenmakers hebben deze kleipijp vervaardigd. 


Fragment van dubbelgezichtspijp 18e eeuw


monogram IB



bodemvondst Achterwillens Gouda


Voorzijde van pijpaarde beeldje gemaakt door Jan Boot in de 18e eeuw



Achterzijde van beeldje.
Inclusief het hoofd moet het beeldje ongeveer 9 cm hoog geweest zijn


Gedetailleerde foto.
Duidelijk is het monogram IB af te lezen


Foto iets minder gedetailleerd, maar IB is ook nu zichtbaar

In feite was de Goudse pijpenmaker Jan Boot zijn tijd al een beetje vooruit, zeker als we in ogenschouw nemen, dat kleipijpen met dit soort  voorstellingen in die periode nog nauwelijks werden vervaardigd.



Pijpenkop in de vorm van een kip.
Dit exemplaar is niet gemerkt maar de uitvoering lijkt er veel op, 
dat het om een product gaat van Boot.
Op sommige exemplaren, zoals op de foto's hieronder, 
staat wel het monogram IB van Jan Boot.


Datering: 18e eeuw



De letters links en rechts van de poot van de kip vormen het monogram IB


datering: eind 19e eeuw
Maker: Van Duin

Kleipijpen in de vorm van een kip zijn bij het publiek lang populair geweest en diverse pijpenmakers hebben deze pijpen vervaardigd.
De pijpenkop afgebeeld op de foto's aan weerszijde is wat later gemaakt en is van rond 1900 te dateren.

Zelfs tot aan het midden van de 20e eeuw is deze kleipijp nog (als remake) door P.J. van der Want geproduceerd.

 

startpagina

vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels auteur