18e EEUWSE GROSPENNINGEN MET HET MERK IHT



Monogram IHT

Grospenning gemaakt door het indrukken van een zegelring in een plakje pijpenklei. Dit is maar aan een kant gedaan.
Diameter is 22 mm.

Aangenomen mag worden dat daarvoor de ring van de Goudse  pijpenmaker, die naar ik aanneem tevens eigenaar van het pijpenmerk was, is gebruikt.

Het merk bestaat uit twee gekroonde duiven met er omheen het monogram IHT

Datering 18e eeuw

In en rond de stad Gouda worden regelmatig grospenningen gevonden die gebruikt zijn in de Goudse pijpenindustrie. Het vinden van een grospenning in gebruik geweest bij een Goudse pijpenmaker is op zich al mooi, maar nog leuker is het als er op de grospenning een voorstelling staat, waardoor de maker ervan kan worden achterhaald.
Op twee grospenningen, die beide lang geleden zijn gevonden in de polder Bloemendaal ten noorden van RW A12 staat het monogram IHT. De grospenningen zijn gevonden tussen stortmateriaal van vrijwel alleen maar Goudse pijpenmakers met een concentratie van pijpenmateriaal uit de 2e helft van de 18e eeuw. De ene grospenning is gemaakt via de afdruk van een zegelring. Het lijkt erop of er een dubbelmerk op staat n.l. de twee gekroonde duiven in combinatie met het monogram IHT.
Een tweede grospenning met een diameter van ongeveer 14 mm heeft aan weerszijden het monogram IHT met een soort van radering rond de buitenrand bestaande uit ronde nopjes. De tekst is vrijwel zeker met een merkstempel op het kleischijfje aangebracht.


   
grospenning 18e eeuw met aan weerszijden het merk IHT aangebracht met een merkstempel

 

Wie is die Goudse pijpenmaker geweest, is dan de volgende vraag. Eerst de site www.kleipijp.nl geraadpleegd. Maar in het merkenregister van deze site ontbreekt IHT. Vervolgens de literatuur  ingedoken en diverse boeken met merkenoverzichten geraadpleegd. Een teleurstelling volgt dan, want het merk IHT wordt nergens genoemd. Een merk wat het meest in de buurt komt  is IHP, maar de afbeeldingen op beide grospenningen laten toch overduidelijk zien dat het om het monogram IHT gaat. Het merk IHP  komt overigens qua datering wel aardig in de buurt want de eigenaar pijpenmaker was Jan Hulstpas die dit merk tussen 1749 en 1784 heeft gezet. 
Het merk de twee gekroonde duiven is als Gouds merk overigens wel bekend. Het heeft bestaan tussen 1688/1695-1819. Pieter Schinkel of Willem Hendricksz Sprot zouden dan het meest in aanmerking komen als mogelijke maker, maar jammer genoeg hebben hun namen geen enkele relatie met het monogram IHT. Dus dat geeft ook geen aanknopingspunt.

Goudse merkhouders van
de twee gekroonde duiven

Bouman, Gerrit Jansz 1709
Bouman, Jan Teunisse 1688-1703
Oudshoorn, Cornelis 1800-1819
Oudshoorn, Johannes Cornelisse 1860
Schinkel, Pieter 1765-1803
Sprot, Willem Hendricksz 1721-1768

Beide grospenningen kunnen vrijwel zeker gedateerd worden als zijnde uit de 2e helft  van de 18e eeuw. Ze zijn gevonden tussen uit de stad Gouda afkomstig pijpenstortmateriaal wat vooral uit die periode afkomstig was.

Meer lezen over Goudse grospenningen? klik hier

 

startpagina

vertellingen kleipijpen fotoboek kleipijpen vertellingen antieke tegels fotoboek antieke tegels auteur